Linux dizin ve dosya sistemi
Merhabalar,
Özellikle windows kullanırken linuxe geçen kullanıcıların windowsdaki C: D: E: F: gibi dosyalama sistemlerinden /root, /home, /etc gibi dosya sistemlerine geçerken kafalarının karıştığı anlaşılabilir bir gerçektir , bu makalede bu konuda akıllara takılan soru işaretlerini gidermeye çalışacağım.
Root kavramı gerek windows gereksede linux işletim sistemlerinde kullanılan ortak bir kavramdır. Sadece windowsda pek fazla kullanılmayıp tersine linux üzerinde sıklıkla kullanılan bir terim olduğu için çoğu windows kullanıcısına garip gelebilir. Root; dosya sisteminizin temeli demektir, bir dizinin ilk başladığı yer, başka bir değişle kök dizin demektir.
Windowsda her sürücü kendi başına bir kök dizinken, linuxde sadece bir kök dizin vardır ve tüm sürcülüler bu kök dizinin bir parçasıdır. Dahada açık konuşacak olursak windows üzerinde C: D: sürücüleriniz birbirinden ayrı birer root olarak görülebilir ve bu rootların altında oluşturduğunuz klasörlerde bu rootların uzantılarıdır. Ancak linux işletim sisteminde sadece bir adet root yani kök dizin vardır ve buraya ekleyeceğiniz herhangi bir sürücü root uzantısı olarak sisteme eklenir.
Bir örnekle açıklayalım.
MP3 Playerınızı windows işletim sistemi ile çalışan bir bilgisayara takdığınızda windows Z: ya da başka bir harfe sahip bir sürücü yaratır. Yani windows eklenen bir sürücü için hemen bir kök dizin oluşturur ve bu dizinin içindeki .mp3 dosyalarınız kök dizinin yani Z: nin uzantılarıdır.
MP3 Playerınızı linux işletim sistemi ile çalışan bir bilgisayara takdığınızda o zaman windowsdaki gibi bir kök dizin oluşmaz, yeni eklediğiniz sürücü sisteme zaten bulunan kök dizinin bir dalı gibi girip kendine bir klasör oluşturur ve içindeki .mp3 dosyaları bu dosyanın uzantıları olur.
Başka bir ifade ile eğer 3 sürücü için windowsda C: Z: Y: sürücüleri oluşturuluyorsa, Linuxde işletim sisteminin kurulduğu dizin yani kök dizine bunlar dosya olarak girerler ve bunlar için ayrıca bir kök dizin oluşturulmaz.
Yukarda anlattığım bundan sonraki bilgiler için kısa bir temel oluşturmak amacındaydı.
Şimdi ise linux altında oluşturulan klasörler ve bu klasörlerin ne işe yaradığına yakından bakalım.
Eğer windows işletim sisteminde kök dizin C: ise linuxde bu “/ ” sembolü ile ifade edilir.
/bin : Programlarınızın ve programlarınızı çalıştıracağınız dosyaların bulunduğu klasördür ve ayrıca işletim sisteminin çalışması için gerekli dosyaları bulundurur. Bazen /sbin olarak ek ya da tek başına görülebilen klasörde aynı niteliktedir.
/boot: Sistem başlangıcında kullanılan dosyaların bulunduğu dizindir.
/dev : Sisteminizdeki donanımlarla ilgili dosyaları barındıran dizindir. Örneğin /dev/sound ses kartınızla ilgili bir dizindir.
/etc : Özellikle işletim sisteminin kaba tabirle ince ayar dosyalarının bunuduğu dizindir. Ve sistem yapılandırmanızla ilgili veriler bulundurur.
/home : Bilgisayar kullanıcısının kişisel dosyalarının bulunduğu dizindir. Diyelimki Ali ve Ayşe adlı iki kullanıcı bir linux işletim sistemini paylaşıyorsa Ali bilgisayara girdiğinde ulaşabileceği özel dosyaları /home/ali dizinide Ayşe’ninkiler ise /home/ayse dizinindedir.
/lib : programlar ve işletim isistemleri tarafındak kullanılan ortak kütüphanelerin bulunduğu dizindir.
/mnt : Linux işletim sistemine eklediğiniz bir sürücü ya da aygıt genelde bu dizin altında bir klasör oluşturarak eklenir.
/usr: Bazı programların ve belgelerin ve de kaynak kodlarının bulunduğu bir dizindir .Paylaşılabilir bir dizin olduğu için sadece okunabilir özelliktedir.
/var : İçerisende geçici dosyalardan, belgelere kadar pekşok içerek barındırabilen bir dizindir.
/opt : Bazı programlar kendilerini bu duzine kurdurabilirler. Ek bir özelliği yoktur.
Umarım bu noktadan sonra linux ile ilgili bir soru işareti daha silinmiştir. Eğer takıldığınız ya da karışık bulduğunuz bir yer olursa lütfen forumun linux bölümünü kullanarak sorularınızı çekinmeden sorunuz.
Saygılarımla;
webdr